Pervane seçimi rehberi: quadcopter ve sabit kanat

Pervane, motorun gücünü itkiye çeviren parçadır ve uçuş karakterini en hızlı değiştiren bileşendir. Aynı motor ve bataryayla bile farklı bir pervane; çevikliği, uçuş süresini, akım çekişini ve motor sıcaklığını belirgin biçimde değiştirir. Bu rehberde pervane kodunu okumayı, doğru boyu seçmeyi ve motor-batarya uyumunu kontrol etmeyi anlatıyoruz.

Pervane kodu nasıl okunur?

• Çap: Pervanenin uçtan uca ölçüsüdür, inç olarak yazılır. 5 inç yaklaşık 127 mm'dir.
• Adım (pitch): Pervanenin bir tam turda teorik olarak ne kadar ilerleyeceğini gösterir. Yüksek adım daha fazla hız, aynı zamanda daha fazla akım demektir.
• Kanat sayısı: 2 kanat daha verimli, 3 kanat aynı çapta daha fazla tutuş ve itki sağlar ama daha fazla akım çeker.
• Yazım farkları: "5043", "5×4.3×3" veya "5.1×4.3×3" gibi yazımlar aynı sistemi kullanır. Sabit kanat pervanelerinde "9×6" gibi iki değerli yazım yaygındır (9 inç çap, 6 inç adım, 2 kanat).

1. Çapı frame'e göre seçin

Quadcopter'da pervane çapını frame belirler. Frame'in adı genellikle taşıyabileceği en büyük pervaneyi söyler: 5 inç frame'e 5 inç, 7 inç frame'e 7 inç, 10 inç frame'e 10 inç pervane takılır. Pervane uçları ile gövde, kamera ve komşu pervane arasında boşluk kalmalıdır; aksi hâlde titreşim ve çarpışma riski oluşur.

Sabit kanatta ise çapı gövde ve iniş takımı belirler: çekici (tractor) pervanede yere, itici (pusher) pervanede kuyruk ve kumanda yüzeylerine çarpmayacak bir çap seçilmelidir.

2. Adım ve kanat sayısıyla karakteri ayarlayın

Sabit kanatta teorik pervane hızı kabaca şöyle hesaplanır: devir (RPM) × adım (inç) × 0,0254 ÷ 60 = m/s. Gerçek uçuş hızı kayma (slip) nedeniyle bunun altında kalır; bu değer yalnızca karşılaştırma için kullanılmalıdır.

3. Motor ve bataryayla eşleştirin

Aynı pervane, yüksek KV'li bir motorda ve yüksek hücre sayılı bir bataryada çok daha fazla akım çeker. Pervane seçmeden önce motor üreticisinin itki tablosuna bakın: tabloda motorun hangi pervane ve voltajla ne kadar itki ürettiği ve ne kadar akım çektiği yazar. Bu akım; ESC'nin ve bataryanın sürekli akım değerlerinin altında kalmalıdır.

• Önce motor itki tablosunda sizin pervane ve hücre sayınızla ölçülmüş satırı bulun.
• Tam gazdaki akımı ESC'nin sürekli akım değeriyle karşılaştırın.
• İlk uçuşlardan sonra motorların sıcaklığını kontrol edin; elle tutulamayacak kadar sıcaksa adımı ya da çapı küçültün.

4. Malzeme ve dönüş yönü

• Polikarbonat (PC) FPV pervaneleri esnektir; çarpmada kırılmak yerine eğilir, freestyle için yaygındır.
• Cam elyaf takviyeli naylon pervaneler daha rijittir; sabit kanat ve büyük boylarda sık kullanılır.
• Karbon fiber pervaneler en rijit seçenektir; verimlidir ama çarpmada keskin kırılabilir ve daha tehlikelidir.
• Quadcopter'da iki pervane saat yönünde (CW), iki pervane saat yönünün tersine (CCW) döner. Pervanenin yönü motorun dönüş yönüyle eşleşmelidir; Betaflight ve ArduPilot rehberlerimizde motor yönlerini gösteren şemalar var.

5. Bakım

• Uç kısmı çentiklenmiş, eğilmiş ya da çatlamış pervaneyi değiştirin; titreşim hem görüntüyü hem uçuş kontrol kartının jiroskobunu etkiler.
• Sabit kanatta büyük pervaneleri bir pervane balans aparatıyla dengeleyin.
• Pervane somunlarını her uçuş gününden önce kontrol edin.